اگر قول خاورشناسان و نويسندگان دايرة المعارف بريتانيا درست باشد كه اصفهان از نخستين قرارگاههاى آريايى است و اگر نزديكترين تاريخ را براى مهاجرت آريايىها همان سال 1300 قبل از ميلاد تصور كنيم ، در اين صورت بسيارى از نامهاى اين‌گونه ديه‌هاى اصيل ايرانى ، تاريخى قديم و قديم‌تر تا بدان روزگاران دارد و واژهء نام آنها سابقهء آنها را باز مىگويد . يك مثال بزنم ، اندوها يكى از طوايف و تيره‌هاى آريايى بوده‌اند كه نام خود را به محل سكونت خويش داده‌اند و اين مسأله در زبان فعلى نيز رايج است كه محل را به ساكنان آن نسبت مىدهند مثل بازارچهء خلج‌ها ، « 1 » محلهء تبريزىها « 2 » كه به محلت مورد سكونت خلج‌ها - خلج نام يك قبيلهء ترك است - امروز هم اطلاق مىشود و يا كوى تبريزيان در جلفاى اصفهان كه بالاخره نام ساكنان به محل داده شده است و اين امر از مقولهء اطلاق حال به محل در اطراف مملكت ايران از جهات بسيار رايج و شايع مىباشد . از اين‌رو كلمات اندوان و خوزان « 3 » و امثال اينها به ما مىگويند كه قدمت ما تا قدمت طوايف اوليهء آريايى مىرسد كه در اين امكنه سكونت گزيده‌اند و نام خود را به اين محلها داده‌اند . البته بايد توجه كنيم كه « ان » در عين آنكه علامت جمع است روشنگر كثرت و نسبت هم هست و كلمهء اندوان و خوزان درست مثل همان اصطلاح خلج‌ها و تبريزيان و امثال اينهاست و اين نكته را بعدها روشن خواهيم ساخت . ديگر آنكه فى المثل اگر در نام ديه يا روستايى كلمهء « آذر » ( به « ذال » معجمه ) و يا « آدر » ( به « دال » مهمله ) و يا « آتر » ديده شود مثل آدريان « 4 » ، آذرمناباد « 5 » ، خود فورا درمىيابيم كه آغاز هستى و تاريخ اين ديه بايد به روزگار رواج دين زردشتى برسد ، يعنى آن زمان كه « آذر » همان آتش مقدس شمرده مىشده و بر اثر آن سزاوار و شاينده بوده است كه اين نام مقدس بر محل سكونت و آبادى نهاده شده

--> ( 1 ) - محلتى است با اين نام در غرب اصفهان و بازارچهء آن نيز به همين نام است و به تلفظ اصفهانى خلجا به معنى خلج‌ها . ( 2 ) - محلتى است در جلفاى اصفهان و به لهجهء اصفهانى تبريزيا يعنى تبريزىها . ( 3 ) - اندوان و خوزان دو ديه است در دهستان ماربين در شهرستان اصفهان . ن . ك . به : همين فرهنگ . ( 4 ) - ديهى است از دهستان ماربين اصفهان . ن . ك . به : همين فرهنگ . ( 5 ) - ديهى است از روستاى برخوار اصفهان . ن . ك . به : همين فرهنگ .